|
HISTORIA
 |
Jeżeli
chodzi o pochodzenie rasy, to snuto wiele przypuszczeń, brak jednak na
ten temat konkretnych danych.
W roku 1631, A. van Dyck namalował księcia Pfalz Ruperta w towarzystwie
jego srebrzystego psa z białą plamą na piersi i długim ogonem, który
wielkością i typem odpowiada współczesnemu wyżłowi weimarskiemu. Nie
oznacza to jednak, że już wówczas rasa ta hodowana była w czystej linii.
Obraz van Dycka dowodzi tylko, że już w XVII wieku wśród legawców
występowała maść srebrzysta.
H. Zimmermann uważa wyżła weimarskiego za najstarszego niemieckiego
legawca najbardziej podobnego do dawnego „braka”. Dowodem na poparcie
jego teorii ma być skłonność do występowania białych znaczeń i
rudo-żółtego nalotu na głowie i łapach, a także skręconych uszu. Zdaniem
L. Brandta pod koniec XVIII wieku książę Saschsen-Weimar Karol August
skrzyżował niemieckiego wyżła krótkowłosego z angielskim pointerem, w
wyniku czego przyszedł na świat srebrzystoszary pies, który
później stał
się założycielem linii wyżłów weimarskich.
Jednak obraz van Dycka dowodzi, że srebrzystoszara maść występowała
już wcześniej, a więc do jej powstania wcale nie potrzebna była żadna
krzyżówka. Ale ponieważ gen odpowiedzialny za rozjaśnienie maści jest
recesywny, maść ta mogła zostać utrwalona jedynie na drodze odpowiedniej
hodowli wsobnej. Jak już jednak zauważył Strobel, gen odpowiedzialny za
rozjaśnienie maści przy długotrwałej hodowli krewniaczej powoduje
pogorszenie się włosa i wzrost zapadalności na choroby skóry, na co
trzeba było zwrócić baczną uwagę.
Karol August był mężczyzną o niezwykłym temperamencie. Goethe
napisał o nim: „Wielki książę miał demoniczną naturę, pełną
niepohamowanej aktywności i niepokoju tak, że za małe było dla niego
jego własne królestwo, tak jak za mały byłby nawet największy z krajów”.
Upust swojej „demonicznej
naturze” książę dawał również na polowaniu. Razem z
Goethem pojechał w 1792 roku do Francji, gdzie poznawał
tamtejsze zwyczaje łowieckie. Wracając zabrał podobno ze sobą do
Weimaru szare francuskie psy znane później pod nazwą „psy Karola
Augusta”.
Ich typ został utrwalony dzięki hodowli krewniaczej. Nie wiem, co
sądzić o tej teorii. Faktem jest w każdym razie, że we Francji
nigdy nie istniał szczególny rodzaj srebrzystych wyżłów.
Sławne „chien gris”
króla Ludwika Świętego były szorstkowłose i nie srebrzyste, jak wyżeł
weimarski, lecz tzw. maści błękitnej dereszowatej. Teoria o francuskim
pochodzeniu wyżła weimarskiego opiera się na bardzo słabych podstawach. |
|
Prince Rupert von der Pfalz.
Anthony van Dyck.
1631-1632. Oil on canvas.
Kunsthistorisches Museum,Vienna, Austria. |
Według innej wersji Karol August poznał podobno srebrzyste psy w
Czechach u książąt Esterhazy i Auersperg von Teplitz, i będąc pod
wrażeniem ich umiejętności, sprowadził kilka osobników do Weimaru.
Szczenięta po tych psach rozdawał myśliwym związanym z dworem tak, że
stopniowo stały się one popularne w Weimarze i Turyngii. Jednak również
w tym przypadku brakuje jednoznacznych dowodów.
E. Ilgner powołuje się w swojej książce na pewnego starego
myśliwego z Turyngii, który twierdził, że dawne wyżły weimarskie były
białe z dużymi żółtawymi plamami.
Dokładniejsze informacje znajdujemy dopiero w roku 1870. Wtedy to
wyżły weimarskie hodował baron von Wintzingerode-Knorr-Adelsbarn.
Rysunek z roku 1871/1872 pokazuje leżącego psa z hodowli barona. Jest on
maści ciemnoszarej niemal z czarną pręgą wokół grzbietu.
W tym samym czasie również malarz scen myśliwskich L. Lindblohm z
Weimaru hodował srebrzystoszare wyżły weimarskie. Zachowały się nawet
imiona jego dwóch reproduktorów, były to „Bravo II Lindblohm” i „Hektor
II Lindblohm”. K. Brandt twierdził, że również Pitschke z Sandersleben
od roku 1881 hodował systematycznie wyżły weimarskie, największą hodowlę
prowadził jednak P. Wittekop z Hachenhausen.
Pierwsze wyżły weimarskie pojawiły się na wystawie w Berlinie w
roku 1880. Zaprezentowano wtedy 14 psów, które można było podzielić na
trzy linie:
1)
z Sandersleben hodowana przez Pitschke,
2)
z Weibenfels hodowana przez O. Bacha,
3)
turyńska z okolic Weimaru.
Psy linii Weinbenfels, należącej do O. Bacha, były nieco
delikatniejsze i znacznie bardziej eleganckie niż dawny typ
reprezentowany przez psy turyńskie. Linia z Sandersleben stanowiła typ
przejściowy pomiędzy dawną i współczesną odmianą.
W 1894 roku Hegewald wezwał do założenia specjalistycznego
związku, jednak początkowo jego wezwanie pozostało bez echa. Gdy w 1879
roku komisja delegatów ustaliła wzorce kilku niemieckich ras psów, wyżeł
weimarski uważany był jeszcze za błękitną odmianę wyżła niemieckiego
krótkowłosego i wpisywany do księgi hodowlanej klubu tej właśnie rasy.
20 czerwca 1897 roku podczas wystawy w Erfurcie założono Związek Hodowli
Wyżła Wismarskiego (Verein zur Zuchtung des Wimaraner Vorstehhundes).
Jednak w tym samym czasie powstały związki konkurencyjne i toczono
zażarty, choć nietrwający długo spór o pożądane umaszczenie rasy.
Po zakończeniu pierwszej wojny światowej major Herber zabrał
pozostałe przy życiu wyżły weimarskie i zapoczątkował odtworzenie
hodowli, której przyświecało motto: „wyżeł weimarski jest arystokratą
wśród psów myśliwskich”.Źródło:
„Encyklopedia psów rasowych” Hans Raber
|
WZORZEC
WYŻEŁ WEIMARSKI: Standard FCI Nr 99
TŁUMACZENIE: Magdalena Osińska
KRAJ
POCHODZENIA: Niemcy
DATA
PUBLIKACJI OBOWIĄCUJĄCEGO STANDARDU: 27. 02.
1990
PRZEZNACZENIE: Wszechstronny pies myśliwski,
pies wystawiający.
KLASYFIKACJA FCI:
Grupa 7 Wyżły
Sekcja 1.1 Typ kontynentalny.
Pies podlegający próbom pracy.
KRÓTKI RYS HISTORYCZNY: Jest wiele różnych
teorii dotyczących pochodzenia wyżła weimarskiego. Pewne
jest tylko tyle, że: wyżeł weimarski, który miał domieszkę krwi psa
tropiącego typu „Leithund”, występował w rejonie Weimaru już w pierwszym
trzydziestoleciu XIX wieku.
W połowie
XIX wieku, zanim rozpoczęto hodowlę w czystości rasy, psy te znajdowały
się głównie w rękach profesjonalnych myśliwych i hodowców zwierząt w
Niemczech centralnych, głównie w okolicach regionu Weimaru i Turyngii.
Kiedy zmniejszyło się zapotrzebowanie na psy tropiące, skrzyżowano je z
psami typu „Hühnerhund”. Od roku 1890 prowadzono dalszą hodowlę w
oparciu o ten typ krzyżówki, połączoną z wpisami do ksiąg hodowlanych.
Na przełomie XIX i XX wieku obok wyżłów weimarskich krótkowłosych
zaczęły pojawiać się osobniki długowłose. Od chwili założenia pierwszych
ksiąg hodowlanych wyżeł weimarski hodowany był praktycznie w czystości
rasy, w zasadzie wolny od domieszek krwi innych ras, przede wszystkim
pointera. Z tego względu też uważa się, że wyżeł ten jest jedną z
najstarszych odmian wyżłów niemieckich, która utrzymywana jest w
czystości rasy od około 100 lat.
WYGLĄD OGÓLNY: Średniej do dużej wielkości
pies myśliwski. Budowa typowa dla psa pracującego, o pięknych
kształtach, sucha, muskularna. Wyraźne cechy płci.
WAŻNE PROPORCJE :
·
Długość ciała do wysokości w kłębie jak 12
: 11.
·
Proporcje głowy: trzewioczaszka nieco
dłuższa od mózgowioczaszki (mierzonej od stopu do guza potylicznego).
·
Kończyny przednie: odległość od łokcia do
środka śródręcza mniej więcej równa odległości od łokcia do kłębu.
CHARAKTER:
Wszechstronny, zrównoważony, z dużą pasją pies myśliwski, łatwy do
szkolenia.. Wytrwały w systematycznym okładaniu pola, jednak nie
nadmiernie żywiołowy. Bardzo dobry wiatr. Pies cięty w stosunku do
drapieżników i innej zwierzyny, dobry pies stróżujący, jednak nie
wykazujący nadmiernej agresji. Niezawodny w polu jak i w wodzie.
Wykazuje skłonność do pracy po strzale.
GŁOWA:
MÓZGOWIOCZASZKA:
W
harmonii z wielkością psa i trzewioczaszką. Szersza u samców niż u suk,
jednakże u obu płci zachowane dobre proporcje pomiędzy szerokością
mózgowioczaszki, a długością całej głowy. Występuje bruzda czołowa. Guz
potyliczny słabo lub umiarkowanie rozwinięty. Łuki jarzmowe dobrze
rozwinięte.
Stop:
Wyjątkowo słabo zaznaczony.
TRZEWIOCZASZKA:
Nos:
Duży, wystający ponad żuchwę. Koloru ciemnocielistego, przechodzącego
stopniowo w szary.
Kufa:
Długa i, szczególnie u samców, silna, sprawiająca wrażenie kanciastej.
Żuchwa i szczęka tak samo silne. Grzbiet nosa prosty, często lekko
wypukły, nigdy wklęsły.
Fafle:
Niezbyt obfite, od wewnątrz koloru ciemnocielistego (tak jak i
podniebienie). Słabo zaznaczone kąciki warg.
Uzębienie: Szczęka i żuchwa silne, uzębienie
kompletne, regularne, mocne. Zgryz nożycowy.
Policzki: Muskularne, dobrze zaznaczone.
Zdecydowanie sucha głowa.
Oczy:
Koloru od jasno do ciemnobursztynowego, o inteligentnym wyrazie.
Błękitne u szczeniąt. Okrągłe, osadzone lekko skośnie. Powieki dobrze
przylegające.
Uszy:
Płaskie, szerokie i stosunkowo długie, sięgające mniej więcej kącika
warg. Osadzone wysoko i wąsko, zaokrąglone na końcach, pofałdowane. Gdy
pies jest czujny i nasłuchuje są zwrócone lekko do przodu.
SZYJA: O szlachetnym wyglądzie i sposobie
noszenia. Muskularna, prawie okrągła, nie za krótka, sucha. Silniejsza
bliżej łopatek, harmonijnie łącząca się z górną linią ciała i klatką
piersiową. Jej górna linia widoczna z profilu lekko wygięta.
TUŁÓW:
Linia
górna: Od szyi, poprzez dobrze zaznaczony
kłąb, przechodzi stopniowo w stosunkowo długi, mocny, dobrze związany
grzbiet.
Kłąb:
Wyraźnie zaznaczony.
Grzbiet: Zwarty, muskularny, prosty. Linia
grzbietu nie może wznosić się ku tyłowi. Nieco dłuższy grzbiet nie jest
wadą, lecz cechą charakterystyczną rasy.
Zad:
Długi, umiarkowanie ścięty.
Klatka
piersiowa: Silna, lecz nie przesadnie szeroka,
sięgająca prawie łokci, dostatecznie długa. Dobrze wysklepiona, o
długich żebrach, nie beczkowata. Przedpiersie dobrze rozwinięte.
Linia
dolna i brzuch: Lekko wznosząca się ku tyłowi,
brzuch nie podkasany.
OGON: Osadzony nieco niżej niż u innych
porównywalnych ras. Ogon mocny, dobrze owłosiony. Gdy pies jest w stanie
spoczynku opuszczony w dół, w czasie podniecenia czy pracy noszony
poziomo lub wyżej.
KOŃCZYNY:
KOŃCZYNY PRZEDNIE:
Wygląd
ogólny: Wysokie, suche, proste i równoległe,
ale nie rozstawione szeroko.
Łopatki: Długie, ukośnie ułożone, dobrze
umięśnione. Dobre kątowanie stawu barkowego.
Ramiona: Ukośne, dostatecznie długie i silne.
Łokcie: Swobodne, ustawione równolegle do osi
ciała. Nie wystające, ani nie wciśnięte.
Przedramiona: Długie, prosto ustawione.
Staw
nadgarstkowy: mocny, sprężysty.
Śródręcze: Suche, ustawione lekko ukośnie.
Łapy
przednie: Ustawione prosto w stosunku do osi
ciała. Palce zwarte, wysklepione. Dłuższe palce środkowe nie są wadą,
lecz cechą charakterystyczną rasy. Pazury koloru od jasno do
ciemnoszarego. Poduszki dobrze wypigmentowane, twarde.
KOŃCZYNY TYLNE:
Wygląd
ogólny: Wysokie, suche, dobrze umięśnione.
Ustawione równolegle, ani za szeroko, ani za wąsko.
Uda:
Dostatecznie długie, silne, muskularne.
Kolano: Mocne, sprężyste.
Podudzia: Długie, z dobrze widocznym ścięgnem.
Staw
skokowy: Mocny, sprężysty.
Śródstopie: Suche, ustawione prawie pionowo.
Łapy
tylne: Zwarte i silne, bez wilczych pazurów,
reszta odpowiada łapom przednim.
RUCH: Swobodny i wydajny, kończyny
przednie i tylne w ruchu równolegle. W galopie krok długi. W kłusie
linia grzbietu prosta. Inochód niepożądany. Ruch we wszystkich rodzajach
wydajny i płynny.
SKÓRA: Mocna, dobrze, lecz nie nadmiernie
przylegająca.
OKRYWA WŁOSOWA:
U
krótkowłosych: Krótka (ale dłuższa i bardziej
gęsta niż u porównywalnych ras), mocna, bardzo gęsta, gładko pokrywająca
ciało. Bez lub z nieznaczną ilością podszerstka.
·
U długowłosych: Miękka, długa, z
podszerstkiem lub bez niego. Prosta lub lekko falująca. Długa, falująca
sierść dopuszczalna u nasady uszu. Na końcach uszu dopuszczalna sierść
aksamitna. Sierść powinna mieć długość 3 – 5 cm, zaś pod szyją, na
przedpiersiu i brzuchu jeszcze dłuższa. Wyraźne frędzle i portki,
skracające się ku dołowi. Na ogonie wyraźne pióro. Włosy pomiędzy
palcami. Owłosienie na głowie nieco krótsze.
Sierść średniej długości, z
podszerstkiem, gęsta, ze słabiej zaznaczonymi frędzlami i piórem pojawia
się czasami u osobników o genotypie mieszanym.
UMASZCZENIE: Srebrne, sarnie,
mysioszare jak i wszystkie pośrednie odcienie. Głowa i uszy zwykle nieco
jaśniejsze. Białe znaczenia dopuszczalne jedynie na klatce piersiowej i
palcach. Czasami ciemniejsza, mniej lub bardziej wyraźna pręga na
grzbiecie. Psy mające znaczenia koloru czerwono-żółtego mogą otrzymać
ocenę jedynie dobrą. Brązowe znaczenia są poważną wadą.
WZROST I WAGA:
Wysokość w kłębie:
Psy:
59 – 70 cm (idealna: 62 – 67 cm)
Suki: 57
– 65 cm (idealna: 59 – 63 cm)
Waga:
Psy:
około 30 – 40 kg.
Suki:
około 25 – 35 kg.
WADY: Jakiekolwiek
odstępstwa od powyższego wzorca stanowią wadę i powinny być ocenianie
zgodnie z ich nasileniem.
POWAŻNE WADY:
·
Odstępstwa od typowej dla rasy budowy,
nietypowe cechy płciowe.
·
Znaczne odstępstwa od wzrostu,
nieprawidłowe proporcje.
·
Trzewioczaszka: znaczne odstępstwa np.:
zbyt duże fafle, krótka lub spiczasta kufa.
·
Uzębienie: brak więcej niż dwóch PM1 lub
M3.
·
Oczy: nieznaczne wady oczu oraz powiek
·
Uszy: zdecydowanie za długie lub za
krótkie, nie pofałdowane.
·
Szyja: duże odchylenia od pożądanego
kształtu i muskulatury.
·
Grzbiet: niezwiązany, luźny, karpiowaty lub
łęgowaty, przebudowany zad.
·
Klatka piersiowa, brzuch: beczkowata, zbyt
płytka lub zbyt krótka klatka piersiowa. Podkasany brzuch.
·
Znaczne anomalie w budowie kończyn np.:
nieprawidłowe kątowanie, odstające łokcie, luźne palce.
·
Krowie lub beczkowate ustawienie kończyn.
·
Nieprawidłowy, mało swobodny ruch, inochód.
·
Poważne wady dotyczące skóry np.: skóra
zbyt delikatna lub zbyt gruba.
·
Pośredni rodzaj sierści pomiędzy
dopuszczalnymi przez wzorzec.
·
Brak dłuższej sierści (frędzli) na uszach
lub na brzuchu u odmiany długowłosej. Wełnista sierść u wyżłów
krótkowłosych lub kręcona u długowłosych.
·
Umaszczenie o innym odcieniu niż szary np.
żółtym lub brązowym. Ciemnobrązowe podpalanie.
·
Duże odchylenia od wagi lub wzrostu np.
wzrost o 2 cm wyższy lub niższy niż podany we wzorcu.
·
Nieznaczne wady charakteru.
·
Inne poważne odstępstwa od wzorca.
WADY ELIMINUJĄCE:
·
Wady charakteru np.: bojaźliwość,
nerwowość.
·
Zupełnie nietypowa, zbyt lekka lub zbyt
ciężka budowa.
·
Nie zachowane proporcje, nieharmonijna
budowa.
·
Zupełnie nietypowa głowa np.: typu buldoga.
·
Trzewioczaszka: zupełnie nietypowa np.:
wklęsły grzbiet nosa.
·
Uzębienie: przodozgryz, tyłozgryz, braki w
uzębieniu większe niż podane w wadach poważnych.
·
Oczy: entropium, ektropium.
·
Uszy: zupełnie nietypowe np.: odstające na
boki.
·
Bardzo obwisłe podgardle.
·
Grzbiet: bardzo łękowaty lub karpiowaty.
Zad mocno przebudowany.
·
Klatka piersiowa, brzuch: zdecydowanie
beczkowata lub nieprawidłowo modelowana.
·
Kończyny rachityczne lub nieprawidłowo
zbudowane.
·
Chroniczna kulawizna.
·
Nieprawidłowy, bardzo krótki, związany
krok.
·
Zniekształcona, źle uformowana skóra.
·
Częściowy lub zupełny brak sierści.
·
Białe znaczenia poza klatką piersiową lub
łapami.
·
Umaszczenie inne niż szare. Brązowe
znaczenia.
·
Wzrost zdecydowanie za niski lub za wysoki.
·
Inne odchylenia od wzorca. Choroby
dziedziczne np.: epilepsja.
Powyższa
list nie obejmuje oczywiście wszystkich występujących wad, a jedynie
przykładowe.
Wszystkie
psy wykazujące fizyczne lub psychiczne anomalie powinny być
dyskwalifikowane.
UWAGA: Samce muszą
mieć normalnie rozwinięte dwa jądra, umieszczone całkowicie w worku
mosznowym.
wersja angielskojęzyczna:
http://www.fci.be/uploaded_files/099gb98_en.doc |